THÔNG TIN CHUNG VỀ DỰ ÁN:
1. Tên dự án: Nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân trước nguy cơ lừa đảo và bắt nạt trực tuyến cho học sinh THCS.
2. Lĩnh vực dự thi: Khoa học xã hội hành vi.
3. Đơn vị: Trường THCS Đà Nẵng, phường Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
4. Học sinh thực hiện
Học sinh 1: Trần Ngọc Linh, lớp 8B2, trường THCS Đà Nẵng
Học sinh 2: Trần Phương Chi, lớp 8B3, trường THCS Đà Nẵng
TÓM TẮT DỰ ÁN
Trong bối cảnh tội phạm mạng gia tăng với hơn 21.000 vụ lừa đảo trực tuyến chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, học sinh THCS trở thành đối tượng dễ bị tổn thương trước các thủ đoạn lừa đảo tinh vi hay bắt nạt qua mạng. Khảo sát thực tế tại nhà trường cho thấy 96% học sinh sử dụng mạng xã hội nhưng nhận thức về bảo mật còn thấp, cách ứng xử trước các tình huống lừa đảo, bị bắt trực tuyến chưa chuẩn mực.
Với mục đích đánh giá thực trạng kiến thức, kỹ năng an toàn mạng của học sinh và đề xuất hệ thống giải pháp can thiệp thiết thực nhằm nâng cao năng lực tự bảo vệ, nhóm học sinh nhà trường gồm học sinh Trần Ngọc Linh (lớp 8B2) và Trần Phương Chi (lớp 8B3) dưới sự hướng dẫn của giáo viên Vũ Thị Huân đã thực hiện dự án “Nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân trước nguy cơ lừa đảo và bắt nạt trực tuyến cho học sinh THCS”.
Dự án đã được khởi động từ tháng 6 năm 2025. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thu thập thông tin qua phiếu hỏi, thu thập thông tin, phân tích dữ liệu, đưa ra đánh giá thực trạng. Từ đó, đề xuất các giải pháp can thiệp. bao gồm những giải pháp chính sau đây:
1. Tuyên truyền đa kênh: Phát thanh định kỳ "Bản tin An toàn số"; tổ chức tọa đàm với chuyên gia an ninh mạng và tâm lý; thiết kế Infographic cảnh báo rủi ro.
Nhóm tác giả thực hiện phát thanh và thiết kế Infographic tuyên truyền An toàn số
2. Cẩm nang "Công dân số tự tin": Biên soạn tài liệu bỏ túi hệ thống hóa các quy trình bảo mật và kênh trợ giúp khẩn cấp.
3. Tổ chức Workshop: Tổ chức các Module thực hành trực tiếp về cài đặt quyền riêng tư, nhận diện "bẫy" lừa đảo và diễn tập quy trình ứng phó "S.T.O.P" khi bị bắt nạt.
Nhóm tác giả hướng dẫn HS thực nghiệm thao tác nâng cao bảo mật tài khoản
Nhóm tác giả triển khai Workshop thực hành nhận diện nguy cơ và xử lý tình huống
Sau 6 tháng nghiên cứu và áp dụng các giải pháp, nhóm thực nghiệm có sự chuyển biến vượt trội so với nhóm đối chứng:
- Kỹ năng bảo mật: Tỷ lệ biết tự cài đặt chế độ riêng tư tăng từ 31% lên 89%.
- Hành vi an toàn: Tỷ lệ bấm vào link lạ giảm mạnh từ 44% xuống còn 7%.
- Kỹ năng ứng phó: Tỷ lệ học sinh sẵn sàng báo cáo với người lớn khi bị bắt nạt tăng từ 14% lên 76%.
Dự án đã chứng minh phương pháp giáo dục kỹ năng số thông qua thực hành và truyền thông tương tác giúp học sinh được trang bị nhận thức đúng đắn, có hành động tích cực trên không gian mạng. Điều ý nghĩa nhất mà dự án mang lại không chỉ là những con số, mà là hành trình xây dựng một văn hóa ứng xử nhân văn và an toàn trên không gian mạng.